گالاکتومایسس (Galactomyces Ferment Filtrate) در بازار ایران نسبتاً جدید است، اما در سالهای اخیر به دلیل محبوبیت برندهای آسیایی بیشتر شناخت شده است. این ترکیب عمدتاً در برندهای وارداتی و محصولات گران قیمت یافت میشود و عمومیترین محصولات حاوی آن سرمها، تونرها و اسنس هاست. بر روی برچسب محصولات ایرانی معمولاً به صورت انگلیسی (Galactomyces Ferment Filtrate) یا نام تجاری Pitera نوشته میشود. در برخی محصولات ایرانی، ممکن است با نامهای فارسی مثل «فرمنت گالاکتومایسس» یا «عصاره تخمیری گالاکتومیسیس» نیز دیده شود.
به طور کلی مصرف کنندگان ایرانی آشنایی محدودی با این ترکیب دارند و بسیاری از افراد هنوز با آن آشنا نیستند. برخلاف ترکیبات معروف مثل ویتامین C یا نیاسینامید، گالاکتومایسس هنوز یک «ترکیب پنهان» برای اکثر ایرانیان است. با این حال، بین مصرفکنندگان آشنا و آگاه با محصولات مراقبت پوست، این ترکیب به خاطر خصوصیات جوانسازی و روشنکنندگی آن شناخته شده است. قیمت محصولات حاوی گالاکتومایسس در ایران بالا است (معمولاً در ردهی گران تا خیلی گران) و دسترسی به آن ها محدود است. توصیه میشود از برندهای معتبر و یا محصولات دارای مجوز سازمان غذا و دارو استفاده کنید تا اطمینان حاصل کنید که ترکیب اصلی است و غلظت دقیق را دارد.
گالاکتومایسس یک فرمنت طبیعی از جنس قارچ گالاکتومایسس کاندیدوس است که حاوی آمینو اسیدهای آزاد، پپتیدها، ویتامینهای گروپ B و مواد معدنی است. این ترکیب در صنایع آرایشی پوستی برای ترمیم و جوانسازی پوست استفاده میشود.
این ترکیب از طریق فعالسازی گیرندههای آری ایل هیدروکاربن (AHR) و تحریک فاکتور رونویسی NRF2 عمل میکند. نتیجه این مکانیسم افزایش تولید فیلاگرین، تقویت اتصالات سفت و سخت پوست و کاهش نشانگرهای پیری سلولی است.
گالاکتومایسس برای تمام انواع پوست مناسب است و میتواند روزانه در ترکیب سرم یا کرم مرطوبکننده استفاده شود. این ترکیب بهویژه برای افرادی که به دنبال بهبود چشمگیر در چین و چروک، لکههای تیره و کیفیت کلی پوست هستند، گزینهای مناسب است.
گالاکتومایسس را میتوانید صبح و شب استفاده کنید. این ترکیب ملایم است و برای استفاده روزانه مناسب است. بهتر است از یک سرم یا تونر حاوی گالاکتومایسس استفاده کنید و یا محصولات ویژهای را انتخاب کنید که این ترکیب را در فرمولاسیون خود دارند.
روش استفاده: پس از پاکسازی صورت و استفاده از تونر، چند قطره سرم حاوی گالاکتومایسس را بر روی پوست تمیز و کمی مرطوب اعمال کنید. ملایم با انگشتان خود بمالید تا کاملاً جذب شود (حدود ۲-۳ دقیقه). سپس مرطوبکننده یا کرم روز/شب خود را استفاده کنید. در صورت استفاده صبح، حتماً پس از گالاکتومایسس یک محصول حاوی SPF (ضد آفتاب) بر روی پوست بپوشانید.
گالاکتومایسس را میتوانید با دیگر ترکیبات فعال مثل ویتامین C، هیالورونیک اسید، نیاسینامید و سرامید ترکیب کنید. برای نتایج بهتر، استفاده مداوم به مدت حداقل ۸-۱۲ هفته توصیه میشود. نتایج قابلملاحظه در کاهش چین و چروک، روشنتر شدن لکههای تیره و بهبود بافت پوست از حدود ۲ ماه پس از شروع دیده میشود.
ترتیب استفاده: تونر → سرم گالاکتومایسس → سرم دیگر (اختیاری) → مرطوبکننده → ضد آفتاب (روز)
گالاکتومایسس را با ویتامین C ترکیب کنید برای تاثیر سینرژی در روشن کردن و ضد آفتاب شدن پوست.
اگر از رتینول استفاده میکنید، بهتر است بعد از جذب کامل گالاکتومایسس (۱۰ تا ۱۵ دقیقه) رتینول را بمالید یا آنها را در شبهای جداگانه استفاده کنید.
برای پوستهای خشک، پس از گالاکتومایسس از یک سرم روغنی یا کرم غنی استفاده کنید تا رطوبت بماند.
با ماسکهای آبکی و فشرده هفتگی ترکیب کنید: در روزی که از ماسک استفاده میکنید، میتوانید گالاکتومایسس را نیز در آن ماسک بگنجانید یا قبل از ماسک استفاده کنید.
گالاکتومایسس از طریق فعالسازی گیرندههای AHR و تحریک تولید کلاژن و الاستین، باعث کاهش معنادار خطوط ظریف و چینهای عمیق میشود. مطالعه ۱۱ ساله روی ۸۶ زن ژاپنی نشان داد که استفاده روزانه این ترکیب، علائم پیری را به معادل ۹.۲ سال پیش برگرداند. این اثر معمولاً پس از ۲ ماه استفاده مداوم قابلمشاهده است.
گالاکتومایسس باعث تنظیم تولید ملانین و کاهش انتقال آن به سطح پوست میشود. در همان مطالعه ۱۱ ساله، لکههای تیره و قهوهای پس از ۱۲ ماه استفاده مداوم به سطح خط پایه ۱۹۹۹ بازگشتند. این ترکیب بهخصوص برای افرادی که با هایپرپیگمنتیشن و ملاسما مواجهاند مفید است.
گالاکتومایسس تولید فیلاگرین و کلودینهای ۱ و ۴ را افزایش میدهد. این پروتئینهای ساختی نقش حیاتی در تقویت سد محافظ پوست و کاهش ازدسترفتن رطوبت دارند. مطالعات نشان دادهاند که TEWL (ازدسترفتن آب پوستی) به طور معنادار کاهش مییابد و پوست رطوبت بیشتری را نگاه میدارد.
گالاکتومایسس باعث یکنواختتر شدن بافت پوست و کاهش زبری میشود. این فرمنت، بیان ژنهای تمایز کراتینوسیت مثل SPRR1A و SPRR1B را افزایش میدهد که به منجر به یکنواختتر شدن سطح پوست میشود. بهبود بافت معمولاً پس از ۸ تا ۱۲ هفته قابلمشاهده است.
از طریق افزایش فیلاگرین و عوامل مرطوبکننده طبیعی پوست، گالاکتومایسس موجب افزایش قابل توجهی در رطوبت میشود. این ترکیب برای پوستهای خشک و آسیبدیده نتایج چشمگیری دارد. مطالعات اندازهگیری رطوبت پوست نشان دادهاند که میزان رطوبت پس از ۴ هفته استفاده به طور معنادار افزایش مییابد.
گالاکتومایسس باعث تثبیت اسکلت اکتین درون سلول و تقویت اتصالات بین اپیدرمیس و درمیس میشود. این مسیر حفظ کشش مکانیکی پوست را تضمین میکند و به جلوگیزی از شلشدگی پوست کمک میکند. اندازهگیریهای بیومکانیکی (Young's modulus) نشان دادهاند که استحکام پوست بهتر حفظ میشود.
گالاکتومایسس از طریق تحریک NRF2 و کاهش سیتوکینهای التهابی مثل IL-6 و CXCL14، خصوصیات قوی ضدالتهابی دارد. همچنین نشانگرهای پیری سلولی مثل CDKN2A را کاهش میدهد. این فرمنت بهویژه برای پوستهای حساس و تحریکشده مفید است و باعث کاهش قرمزی و آرامکاری میشود.
گالاکتومایسس در مطالعات ایمنی شامل پانل متخصصین CIR (Cosmetic Ingredient Review) تایید شده و برای استفاده در محصولات آرایشی مناسب شناخته شده است. تسمم حاد این ماده در حیوانات آزمایشگاهی بسیار کم است.
اگر علائمی مانند خارش پایدار، بلند شدن پوست یا درماتیت تماسی دیدید، استفاده را متوقف کنید و با پزشک جلد مشورت کنید.
گالاکتومایسس یک فرمنت طبیعی است که از تخمیر انواع قارچهای گالاکتومایسس (مانند گالاکتومایسس کاندیدوس یا گالاکتومایسس ریسی) به دست میآید. این ترکیب بهطور گستردهای در صنایع آرایشیپوستی استفاده میشود و شامل آمینو اسیدهای آزاد، پپتیدها، ویتامینهای گروپ B، مواد معدنی و پلیساکاریدها است. سایل تخمیری این قارچها، که سرم یا فیلتریت آن استفاده میشود، خصوصیات منحصرفردی برای بهبود کیفیت پوست دارد.
استفاده از گالاکتومایسس در محصولات مراقبت از پوست در دو دهه گذشته رونق یافته است، بهخصوص از طریق برندهای آسیایی که این فرمنت را تحت نام تجاری «پیترا» معروف کردند. تحقیقات بالینی و آزمایشگاهی نشان دادهاند که این ترکیب طیف گستردهای از مشکلات پوستی از جمله چین و چروک، لکههای تیره، خشکی و حساسیت را بهبود میبخشد. خاصیت آبدوست گالاکتومایسس به آن اجازه میدهد تا به عمق لایههای پوست نفوذ کند و در سطح سلولی اثر بگذارد.
گالاکتومایسس فرمنت فیلتریت معمولاً در غلظتهای ۰.۵ تا ۵ درصد در محصولات سرم، تونر و کرم مرطوبکننده استفاده میشود. این ترکیب برای تمام انواع پوست، از خشک تا چرب و حساس، مناسب است و به ندرت باعث تحریک یا واکنش تحسسی میشود. این ویژگی آن را به گزینهای ایدئال برای استفاده روزانه تبدیل کرده است.
گالاکتومایسس از طریق چند مسیر بیوشیمیاییمختلف بر روی سلولهای پوست اثر میگذارد. اولین و اصلیترین مکانیسم، فعالسازی گیرندههای آریایلهیدروکاربن (AHR) و عامل رونویسی NRF2 است. این فعالسازی منجر به تحریک بیان ژنهایی مثل CYP1A1، SPRR1A و SPRR1B میشود که نقش کلیدی در تمایز و تقویت سد محافظ پوست دارند.
دومین مسیر، افزایش تولید فیلاگرین است. فیلاگرین یک پروتئین ساختی مهم است که به تشکیل عاملهای مرطوبکننده طبیعی پوست کمک میکند. با افزایش فیلاگرین، پوست قادر به نگاهداری بهتر رطوبت میشود و خشکی و حساسیت کاهش مییابد. همچنین، گالاکتومایسس تولید کلودینهای ۱ و ۴ را افزایش میدهد، که پروتئینهای حیاتی در اتصالات سفت و سخت بین سلولهای پوستی هستند.
سومین مسیر، خاصیت ضدالتهابی و ضد پیری گالاکتومایسس است. این فرمنت میتواند تولید سیتوکینهای التهابی مثل IL-6، IL-33 و CXCL14 را کاهش دهد و در عوض تولید سیتوکین ضدالتهابی مثل IL-37 را افزایش دهد. این تغییر در پروفایل التهابی به کاهش نشانگرهای پیری سلولی مثل CDKN2A کمک میکند. همچنین، گالاکتومایسس باعث تثبیت اسکلت اکتین درون سلول میشود، که باعث حفظ استحکام مکانیکی پوست و کاهش ترخیشی میگردد.
مطالعات ترنسکریپتومی نشان دادهاند که گالاکتومایسس بیش از ۹۹ ژن را تنظیم میکند. این تاثیرات وسیع و هماهنگ، گالاکتومایسس را به یکی از ترکیبات جامعتر برای بهبود کیفیت پوست تبدیل کردهاند.
گالاکتومایسس یکی از معدود ترکیباتی است که طیف گستردهای از فواید برای پوست دارد و برای مشکلات متعدد و متنوع موثر است. تحقیقات بالینی طولانیمدت نشان دادهاند که این فرمنت میتواند تغییرات معنادار و مرئی در کیفیت پوست ایجاد کند.
کاهش چین و چروک و جوانسازی پوست: یک مطالعه طولانیمدت ۱۱ ساله که روی ۸۶ زن ژاپنی انجام شد، نتایج قابل توجهی نشان داد. افرادی که محصولات حاوی گالاکتومایسس را بطور روزانه استفاده کردند، پس از تنها ۲ ماه، چین و چروکهای خود را به معادل سن ۴.۸ سال پیش برگرداندند. پس از ۱۲ ماه استفاده مداوم، این معادل به ۹.۲ سال رسید. این نتایج نشاندهندهی توانایی قابلتوجه گالاکتومایسس در برگرداندن علائم پیری است.
روشنکردن و کاهش لکههای تیره: همان مطالعه ۱۱ ساله نشان داد که لکههای قهوهای و تیره در پوست پس از استفاده منظم گالاکتومایسس، کاهش تراکمی معنادار یافتند. پس از ۱۲ ماه، لکههای روشن شده تا حد قابل توجهای به وضعیت ۱۱ سال قبل (خط پایه ۱۹۹۹) بازگشتند. این اثر احتمالاً ناشی از تحریک کاهش هایپرپیگمنتیشن و تنظیم تولید ملانین است.
بهبود بافت و کاهش زبری پوست: زبری پوست و بافت ناهموار یکی از نشانگرهای مهم پیری است. مطالعات نشان دادهاند که گالاکتومایسس میتواند بافت پوست را به طور چشمگیری بهتر کند. پس از ۱۲ ماه استفاده مداوم، زبری پوست بهطور کامل به سطح یکنواخت خط پایه بازگشت.
افزایش رطوبت و کاهش ازدسترفتن رطوبت: گالاکتومایسس از طریق افزایش فیلاگرین و بهبود سد محافظ پوست، باعث افزایش قابل توجهی در رطوبت پوست میشود. مطالعات اندازهگیری پوست نشان دادهاند که ازدسترفتن پوستی آب (TEWL) به طور معنادار کاهش مییابد و پوست رطوبت بیشتری را نگاه میدارد.
تقویت کشش و الاستیسیته پوست: یک مسئلهی عمده در پوستهای پیرشده، ازدسترفتن الاستیسیته و کاهش کشش است. گالاکتومایسس باعث تثبیت اسکلت اکتین و تقویت اتصالات دوریپیرمیسلی (DEJ) میشود. این امر به حفظ کشش مکانیکی پوست و جلوگیری از ترخیشی کمک میکند. اندازهگیریهای بیومکانیکی نشان دادهاند که مدول یانگ پوست (معیار استحکام) با استفاده منظم گالاکتومایسس بهتر حفظ میشود.
کاهش بزرگی منافذ: مطالعات روی زنان جوان ژاپنی نشان دادهاند که بزرگی منافذ پوست، بهخصوص در ناحیه میانی صورت، پس از استفاده محصولات حاوی گالاکتومایسس کاهش مییابد.
اکثر این فواید پس از ۸ تا ۱۲ هفته استفاده مداوم قابلمشاهده هستند، اما برخی بهبودهای اولیه مثل کاهش قرمزی و بهبود رطوبت میتواند در ۲ تا ۴ هفته اول رخ دهد.
گالاکتومایسس در انواع مختلفی از محصولات مراقبت پوست موجود است، هر کدام با مزایای خاصخود. سرمهای متمرکز حاوی غلظتهای بالاتر (معمولاً ۳ تا ۵ درصد) گالاکتومایسس هستند و برای نتایج سریعتر و قابلتوجهتر مناسباند. تونرها و اسپلشهای آبکی معمولاً غلظت کمتری دارند (۰.۵ تا ۲ درصد) و برای لایهبندی اول بعد از پاککننده و قبل از سرمها استفاده میشوند.
کرمهای مرطوبکننده حاوی گالاکتومایسس، ترکیب بهتری از تاثیرات مرطوبکنندگی و جوانسازی دارند و برای استفاده شبانه بهتر هستند. ماسکهای سپتی یا خواب (sleep masks) برای تیمار عمیق و شبانه استفاده میشوند و میتوان آنها را یک تا دو بار در هفته بهکار برد. پدهای تونر (cleansing toner pads) حاوی غلظت کم گالاکتومایسس، گزینهای راحت برای استفاده روزانه دو بار است. از سرمها تا کرمهای مرطوبکننده و حتی ماسکهای ورقی، انتخابهای متنوعی برای هر نوع پوست و ترجیح وجود دارد.
برای دستیابی به بیشترین فواید گالاکتومایسس، استفاده صحیح و لایهبندی مناسب ضروری است. ترتیب مناسب به این شرح است: ابتدا پاککننده، سپس تونر یا اسپلش، سپس سرم یا اسنس حاوی گالاکتومایسس، پس از آن سرمهای دیگر (اختیاری)، سپس کرم مرطوبکننده و در صبح ضد آفتاب.
گالاکتومایسس با بسیاری از ترکیبات فعال دیگر سازگار است. میتوانید آن را با ویتامین C ترکیب کنید برای تاثیر سینرژی در روشنکردن و پوسترسانی پوست. همچنین با اسید هیالورونیک برای رطوبترسانی بهتر کار میکند. اگر از رتینول یا دیگر رتینوئیدها استفاده میکنید، بهتر است گالاکتومایسس را ابتدا (لایه ضعیفتر) و رتینول را بعدها بمالید یا آنها را در شبهای جداگانه استفاده کنید.
برای پوستهای خشک، پس از جذب کامل گالاکتومایسس (۱۰ تا ۱۵ دقیقه)، یک سرم روغنی یا کرم غنی استفاده کنید تا رطوبت محفوظ بماند. برای نتایج بهتر، استفاده مداوم به مدت حداقل ۸ تا ۱۲ هفته ضروری است. افرادی که ازدست اثرات فوری گالاکتومایسس را میخواهند، میتوانند آن را صبح و شب استفاده کنند.
تحقیقات گستردهای بر روی گالاکتومایسس انجام شدهاند و نتایج آن طی سالهای اخیر منتشر شدهاند. یک مطالعه بزرگ ترنسکریپتومی در سال ۲۰۲۲ نشان داد که گالاکتومایسس فرمنت فیلتریت ۹۹ ژن را در سلولهای کراتینوسیت انسانی تنظیم میکند. مطالعهای دیگر در سال ۲۰۲۴ نشان داد که این فرمنت باعث تقویت اسکلت اکتین و حفظ استحکام مکانیکی سلولهای پوست میشود.
ازنظر ایمنی، پانل متخصصین CIR (Cosmetic Ingredient Review) در سال ۲۰۲۴ بهطور رسمی گالاکتومایسس و دیگر ترکیبات مشتقشده از مخمر را برای استفاده در محصولات آرایشی تایید کرد. تسمم حاد این ماده در آزمایشهای حیوانی بسیار پایین است (LD50 در موشهای آزمایشگاهی بیش از ۶۰٫۰۰۰ میلیگرم بر کیلوگرم است)، و جذب پوستی محدود است (۰.۲ تا ۴.۶ درصد دز اعمالشده در طی ۲۴ ساعت).
گالاکتومایسس برای افرادی که حساسیت شدید به مخمیرات دارند، نیاز به آزمایش پیش است، اما برای اکثریت عموم مردم، ایمن و بدون اثرات جانبی قابل توجه است. این ترکیب برای استفاده در دوران بارداری و شیردهی نیز ایمن شناخته میشود.
بله، گالاکتومایسس یکی از ملایمترین ترکیبات فعال برای مراقبت پوست است و برای تمام انواع پوست (خشک، چرب، ترکیبی و حساس) مناسب است. این ترکیب به ندرت باعث تحریک یا واکنش تحسسی میشود.
افرادی که حساسیت شدید نسبت به مخمیرات دارند، باید قبل از استفاده روی تمام صورت، یک تست پچ کنند. برای بسیاری از افراد با پوست حساس، گالاکتومایسس حتی کمککنندهتر از بسیاری از ترکیبات دیگر است زیرا خصوصیات ضدالتهابی و آرامکننده دارد.
بهبودهای اولیه معمولاً پس از ۲ تا ۴ هفته استفاده مداوم قابلمشاهده است. با این حال، نتایج بهتر نیاز به زمان بیشتری دارد:
مطالعات بالینی نشان دادهاند که پس از ۱۱ ماه استفاده مداوم، علائم پیری تا حد ۹.۲ سال بازگشتند. برای نتایج بهتر، استفاده منظم و مداوم ضروری است.
گالاکتومایسس برای طیف گستردهای از مشکلات پوستی مناسب است:
این ترکیب اثرات جوانسازی و مرطوبکننده را ترکیب کرده و به آن اجازه میدهد که برای تقریباً هر فردی مفید باشد، چه کسی پوست جوانتر و سالمتر بخواهد یا مشکلات خاصی را حل کند.
گالاکتومایسس موضعی بهطور کلی ایمن شناخته میشود و در دوران بارداری و شیردهی استفاده میتواند محفوظ باشد. این ترکیب سرطانزا، تراتوژنی یا مطالب سمی دارای شواهد قطعی نیست.
با این حال، توصیه میشود که قبل از شروع هر ترکیب جدید در دوران بارداری یا شیردهی، با متخصص زنانپزشکی یا پوستپزشک خود مشورت کنید. برخی پزشکان توصیه میکنند که در سه ماه اول بارداری، استفاده از محصولات جدید را محدود کنید.
ترتیب صحیح استفاده به صورت زیر است:
میتوانید صبح و شب استفاده کنید. مقدار ۲ تا ۳ قطره سرم برای تمام صورت کافی است. اجازه دهید تماماً جذب شود (حدود ۱۰ تا ۱۵ دقیقه) قبل از لایه بعدی.
اگر از ماسک سپتی یا خواب استفاده میکنید، میتوانید یک تا دو بار در هفته آن را بهجای سرم استفاده کنید.
بله، گالاکتومایسس و ویتامین C کاملاً سازگار هستند و میتوانند در یک روتین یا ترتیبهای جداگانه استفاده شوند. این دو ترکیب در واقع میتوانند اثرات روشنکننده و ضدالتهابی یکدیگر را تقویت کنند.
این ترکیب خوبی نتایج بهتری برای روشنسازی و جوانسازی میدهد.
بله، میتوانید گالاکتومایسس و رتینول را ترکیب کنید، اما توصیه میشود با احتیاط انجام دهید. این دو ترکیب ناسازگار نیستند، اما ممکن است برای بعضی افراد تحریک کننده باشند.
روش صحیح: گالاکتومایسس را ابتدا بگذارید و تماماً جذب شود (حدود ۱۵ دقیقه)، سپس رتینول را بمالید. یا بهتر است آنها را در شبهای جداگانه استفاده کنید (مثلاً یک شب گالاکتومایسس، شب بعدی رتینول).
اگر پوست بسیار حساس دارید، ابتدا آنها را بهتنهایی امتحان کنید تا پوست به آنها عادت کند.
میتوانید گالاکتومایسس را هم صبح و هم شب استفاده کنید. هر دو زمان برابر مناسب هستند و مزایای خاص خود را دارند:
برای نتایج بهتر، استفاده صبح و شب توصیه میشود. اگر فقط یکی را میتوانید انتخاب کنید، بسته به هدف شخصیتان است: اگر میخواهید جوانتر به نظر برسید، صبح بهتر است؛ اگر میخواهید آنها عمیقتر کار کنند، شب بهتر است.
گالاکتومایسس بهطور کلی بسیار ایمن است و عوارض جانبی جدی ندارد. پانل متخصصین CIR در سال ۲۰۲۴ این ترکیب را برای محصولات آرایشی تایید کرد.
عوارض جانبی نادر:
اگر تحریک شدید یا خارش پایدار داشتید، استفاده را متوقف کنید و با پزشک جلد مشورت کنید. برای بیشتر افراد، هیچ عارضه جانبی گزارش نشده است.
غلظت گالاکتومایسس در محصولات معمولاً بین ۰.۵ تا ۵ درصد است، بسته به نوع محصول:
توصیه: اگر مبتدی هستید یا پوستهای حساس دارید، با غلظت کمتر (۰.۵ تا ۲ درصد) شروع کنید و تدریجاً افزایش دهید. برای نتایج بهتر، محصولات حاوی سرم یا ماسک بهتر از تونر هستند زیرا غلظت بیشتری دارند.
